Jul

23. jul - Dogodilo se na današnji dan

1757. Umro italijanski kompozitor Domeniko Skarlati, virtuoz na čembalu. Komponovao 555 sonata za čembalo koristeći novu tehniku kojom je postizao brilijantne efekte.

1759. Rusi u Sedmogodišnjem ratu, pod komandom generala Petra Semjonoviča Saltikova, potukli prusku armiju u bici kod Kaja, na istoku Nemačke.

1828. Vilijem Bart iz Mičigena, SAD, patentirao "tipografer", koji se smatra prvom pisaćom mašinom.

1840. Britanski parlament doneo zakon o ujedinjenju Gornje Kanade, s pretežno engleskim, i Donje, s pretežno francuskim stanovništvom, u jednu političko-upravnu celinu sa zajedničkim parlamentom.

1875. Umro američki pronalazač Ajzak Merit Singer, koji je 1851. usavršio prvu šivaću mašinu koja je ušla u široku upotrebu.

1885. Umro američki general i državnik Julisiz Simpson Grant, vrhovni komandant armije Severa u građanskom ratu i predsednik SAD.

1892. Rođen Haile Selasije I, etiopski car od 1930. Iz zemlje izbegao 1936. posle italijanske okupacije, vratio se 1941. i vladao do 1974, kad je zbačen državnim udarom.

1914. Austro-Ugarska uputila ultimatum Srbiji da sprovede istragu povodom atentata na prestolonaslednika Franca Ferdinanda 28. juna u Sarajevu, zahtevajući da u istrazi učestvuju i austrougarski policajci. Srbija odbila zahtev smatrajući da je to zadiranje u suverenitet države. Austro-Ugarska 28. jula objavila rat Srbiji.

1916. Umro škotski hemičar Vilijam Remzi, dobitnik Nobelove nagrade za hemiju 1904. Prvi ustanovio nastajanje jednog elementa iz drugog, otkrio sve plemenite gasove od argona i helijuma do radona i odredio im mesto u periodnom sistemu elemenata.

1920. Francuske trupe savladale arapsku vojsku kralja Fejsala I, ušle u Damask i učvrstile svoj mandat nad Sirijom.

1931. Rođen ruski šahovski velemajstor Viktor Korčnoj, jedan od najboljih šahista XX veka, koji je 1976. emigrirao iz tadašnjeg SSSR.

1942. Nemačke trupe počele nadiranje prema Staljingradu, gde je vođena jedna od najvećih bitaka Drugog svetskog rata. Završena 2. februara 1943. nemačkim porazom.

1943. U eksploziji bombe podmetnute u hotelu "King David" u Jerusalimu poginulo više od 90 osoba, mahom britanskih oficira i vojnih službenika. Odgovornost preuzela ekstremna jevrejska cionistička organizacija "Irgun".

1948. Umro američki filmski režiser i producent Dejvid Vork Grifit, jedan od najznačajnijih filmskih stvaralaca u epohi nemog filma.

1951. U zatvoru umro francuski maršal Anri Filip Peten, junak iz Prvog svetskog rata, koji je, međutim, tokom Drugog svetskog rata, posle kapitulacije Francuske, bio šef profašističkog režima sa sedištem u Višiju. Istog dana 1945. Peten izveden pred sud i osuđen na doživotnu robiju.

1952. U Egiptu izvršen vojni puč pod vođstvom generala Mohameda Nagiba, kojim je zbačen kralj Faruk I. Na presto stupio njegov maloletni sin Fuad II, a naredne godine proglašena republika na čelu s generalom Nagibom.

1974. Grčka vojna vlada pozvala Konstantina Karamanlisa da se vrati iz izbeglištva u Parizu i formira Vladu. To je bio kraj sedmogodišnje vladavine vojne hunte u Grčkoj.

1982. Međunarodna komisija za lov na kitove donela odluku o potpunoj zabrani komercijalnog lova na kitove. Zabrana stupila na snagu 1985.

1983. Borba za nezavisnost Tamila eskalirala u građanski rat u Šri Lanki, kada su tamilski pobunjenici ubili 13 vojnika, a sinhaleška većina odgovorila ubijanjem hiljade tamilskih civila na jugu zemlje.

1991. Komunistička partija SSSR objavila nacrt platforme kojom se prihvataju privatna svojina, integracija ekonomije u svetsko tržište i sloboda veroispovesti.

1995. Ujedinjene nacije izdale naredbu o raspoređivanju Snaga za brza dejstva na području Sarajeva.

1996. U Sarajevo stigao prvi kontigent oružja iz američkog programa "Opremi i obuči", namenjen armiji Federacije Bosne i Hecegovine.

1997. Skupština Jugoslavije izabrala Slobodana Miloševića, dotadašnjeg predsednika Srbije, za predsednika SRJ. Ispred skupštinske zgrade okupilo se više hiljada ljudi, jedni su izražavali podršku, a drugi protestovali, dok su beogradski studenti akcijom "Jedna izgubljena glava, jedna cipela" obeležili osam godina Miloševićeve vladavine, tokom koje je ogroman broj mladih ljudi napustio zemlju.

1999. Umro marokanski kralj Hasan II, posle 38 godina vladavine. Nasledio ga sin Mohamed.

1999. Ruski kosmonaut Sergej Avdejev postavio, boraveći u svemirskoj stanici "Mir" 712 dana, novi rekord u neprekidnom boravku u svemiru.

2000. Lans Armstrong drugu godinu zaredom pobedio na prestižnoj trci "Tur de Frans", iako su lekari tokom njegovog lečenja 1996. procenili da su male šanse da preživi jer bolčuje od raka.

2001. Jedini međunarodni aerodrom u Šri Lanki zatvoren kada su "Tamilski tigrovi" izvršili teroristički napad na obližnju vojnu vazduhoplovnu bazu. U napadu ubijeno 18 ljudi, a unisteno ili oštećeno 13 aviona.

Još vesti iz kategorije...

Top