loading...

Na današnji dan

9. novembar - Dogodilo se na današnji dan

1799. Napoleon Bonaparta vojnim udarom srušio vladu Direktorijuma i kao prvi konzul preuzeo vlast u Francuskoj. Potom kao car od 1804. zavladao Francuskom i velikim delom Evrope, donoseći, pored ratnih nevolja, kapitalne društvene promene. Napoleonovska administracija ukinula zastarele feudalne režime, zavela modernu upravu i postavila osnove modernog industrijskog razvoja.

1818. Rođen Ivan Sergejevič Turgenjev, jedan od prvih ruskih pisaca čija su dela prodrla na Zapad. Za života uživao mnogo veći ugled u francuskim, nego u ruskim književnim krugovima.

1835. Rođen Davorin Jenko, jedan od najznačajnijih kompozitora-romantičara u slovenačkoj i srpskoj muzici. Autor srpske himne "Bože pravde" i slovenačke "Naprej, zastava slave". Kao dirigent beogradskog Narodnog pozorišta komponovao muziku za više od 80 pozorišnih komada. Autor prve srpske operete "Vračara".

1841. Rođen Edvard VII, kralj Velike Britanije i Irske i car Indije, najstariji sin kraljice Viktorije. Tokom njegove vladavine od 1901. završen Burski rat, sklopljen sporazum s Japanom 1902, Francuskom 1904, a s Rusijom dogovor o podeli sfera u Aziji 1907.

1888. Rođen francuski političar, ekonomista i diplomata Žan Mone, tvorac plana o modernizaciji francuske privrede posle Drugog svetskog rata, prvi predsednik Evropske zajednice za ugalj i čelik i predsednik Akcione komisije za stvaranje Sjedinjenih država Evrope.

1918. U Berlinu posle generalnog štrajka radnici izašli na ulice, vojnici odbili da intervenišu protiv njih i pridružili se pobuni. Vlast u gradu preuzeo Radnički sovjet, a car Vilhelm II abdicirao i pobegao u Holandiju. Dva dana kasnije Nemačka potpisala mirovni ugovor kojim je okončan Prvi svetski rat.

1937. U japansko-kineskom ratu japanske trupe zauzele Šangaj.

1938. Tokom noći nacisti u Nemačkoj demolirali više od 7.000 jevrejskih kuća i prodavnica i spalili na stotine sinagoga. Ubijeno preko 90 Jevreja. Taj pogrom Jevreja dobio naziv "Kristalna noć" jer su ulice nemačkih gradova bile prekrivene razbijenim staklom.

1940. Umro britanski državnik Artur Nevil Čemberlen, vođa Konzervativne stranke i premijer Velike Britanije od 1937. do 1940. U uzaludnom naporu da izbegne vojni sukob s Nemačkom 1938. potpisao Minhenski sporazum sa Adolfom Hitlerom.

1952. Umro izraelski državnik i hemičar Haim Vajcman, prvi predsednik novoformirane države Izrael 1948, predsednik Svetske cionističke organizacije i Jevrejske agencije. Kao hemičar izumeo postupak za protizvodnju acetona i butanola.

1953. Umro kralj Abdul Aziz Ibn Saud, koji je 1932. osnovao kraljevinu Saudijsku Arabiju, osvojivši pre toga čitavu centralnu Arabiju.

1963. U japanskom rudniku uglja “Omuta” u eksploziji gasa poginula 452 rudara, a 470 ih povređeno.

1963. U sudaru teretnog voza i putničkog voza na pruzi za Tokio poginuo 161 putnik.

1970. Umro francuski državnik i general Šarl de Gol, vođa pokreta "Slobodna Francuska" u Drugom svetskom ratu, kojim je rukovodio iz Londona. Prvi posleratni premijer, osnivač i prvi predsednik Pete republike od 1958. do 1969, kada se povukao jer nije dobio većinu na referendumu o regionalizaciji zemlje i ukidanju Senata. Suprotstavljao se prestižu SAD u Evropi, povukao francuske snage iz NATO, a američkim snagama onemogućio da drže svoje baze u Francuskoj. Okončao sedmogodišnji rat u Alžiru, posle čega je ta zemlja stekla nezavisnost. Napisao "Ratne memoare".

1977. Izraelski avioni napali ciljeve u južnom Libanu i tom prilikom, kako je saopštila libanska vlada, uništili dva sela i ubili najmanje 60 civila.

1985. Ruski velemajstor Gari Kasparov u 23. godini postao najmlađi svetski prvak u istoriji šaha. U meču za titulu pobedio ruskog velemajstora Anatolija Karpova rezultatom 13:11.

1989. Na stotine hiljada Istočnih Nemaca krenulo prema Zapadnoj Nemačkoj, a veliki broj Zapadnih Nemaca krenuo u suprotnom pravcu, samo nekoliko sati pošto je Vlada objavila da je otvorena granica prema Zapadu. Pad "Berlinskog zida", simbola podele Evrope posle Drugog svetskog rata, bio prvi korak u ujedinjenju dve Nemačke.

1993. U muslimansko-hrvatskim sukobima u bosanskom ratu Hrvati srušili Stari most na reci Neretvi u Mostaru, simbol grada sagrađen u vreme Otomanskog carstva, u XVI veku.

1995. Predsednik Palestinske oslobodilačke organizacije Jaser Arafat prvi put posetio Izrael i tom prilikom izrazio saučešće udovici izraelskog premijera Jicaka Rabina, ubijenog u atentatu 4. novembra.

2000. U sedištu Saveta Evrope u Strazburu predsednik Jugoslavije Vojislav Koštunica zatražio prijem Jugoslavije u članstvo te institucije.

2001. Umro bivši italijanski predsednik Đovani Leone, koji je 1978. bio primoran da podnese ostavku zbog optužbi za korupciju.

2002 - U Dženinu, gradu na Zapadnoj obali, izraelske snage su ubile Ijada Savalu, lidera miltantnog krila islamskog Džihada, koji je bio među prvima na izraelskim poternicama. 

2003 - Umro je američki saksofonista Badi Arnold,jedan od osnivača Programa za pomoć muzičarima zavisnim od droge ili alkohola. 

2005 - U terorističkim napadima bombaša samoubica na tri međunarodna hotela u Amanu, glavnom gradu Jordana, ubijeno je 60 osoba. 

2007 - U višednevnim vremenskim nepogodama na Filipinima poginulo je više od 800 osoba, a preko 750 se vodi kao nestalo. 

2009 - Umro je ruski fizičar i nobelovac Vitalij Ginzburg, koji je 1950-ih učestvovao u izradi sovjetske hidrogenske bombe, zbog čega je dobio Staljinovu nagradu i razne privilegije.

Tagovano

Web preporuke

loading...

Još vesti iz kategorije...

Top