Decembar

9. decembar - Dogodilo se na današnji dan

Danas je praznik Sveti Alimpije Stolnik. Rođen je u Andrijanapolju i od malena je bio predan na službu Bogu. Kao đakon, služio je u crkvi u Andrijanapolju kod episkopa Teodora. Sveti Alimpije želeo je da se posveti Bogu i živi u molitvi i usamljeništvu, pa se povukao na jedno jelinsko groblje od kojeg su ljudi bežali zbog demonskih priviđenja. Tu je postavio krst i sagradio hram u čast svete Efimije koja mu se javila u snu. Pokraj hrama podigao je stub, popeo se na njega i tu, u postu i molitvi, proveo 53 godine. Ni podsmeh ljudi, ni zla demonska nisu ga mogla odatle pomeriti. Od svega se ograđivao krsnim znamenjem i imenom Hristovim. Najzad, ljudi su počeli da ga poštuju i da mu dolaze radi utehe, pouke i isceljenja. Oko njegovog stuba podignuta su dva manastira, jedan muški i jedan ženski. U ženskom manastiru živele su svetiteljeva majka i sestra, a on je sa svog stuba, primerom i rečima, ukazivao ljudima put ka spasenju. Sveti Alimpije poživeo je sto godina i upokojio se 640. godine, u vreme cara Iraklija. Od njegovih moštiju sačuvana je glava u Kotlomuškom manastiru na Svetoj gori.

1594. Rođen švedski kralj Gustav II Adolf, vojskovođa, vojni i državni reformator. Uspešno okončao ratove s Danskom, Poljskom i Rusijom i osigurao dominaciju Švedske na Baltiku. U Tridesetogodišnjem ratu naneo niz poraza katoličkim snagama grofa Tilija. Poginuo u novembru 1632. u bici kod Licena, u kojoj je njegova vojska potukla armiju nemačkog generala Valenštajna. Uoči njegove smrti Švedska je bila najjača sila u Evropi. Nasledila ga kćerka Kristina.

1608. Rođen engleski pisac Džon Milton, koji se smatra najvećim engleskim pesnikom uz Šekspira. Pristalica Olivera Kromvela i građanske revolucije, 1649. postao sekretar za latinski u Kromvelovoj vladi i počeo da piše političke, religiozne i filozofske pamflete. Najbolja dela napisao u vreme restauracije, slep, siromašan i razočaran u politiku i društvo.

1641. Umro flamanski slikar Anton van Dajk, čuveni portretista, dvorski slikar engleskog kralja Čarlsa I od 1632.

1824. U peruanskom ratu za nezavisnost snage južnoameričkog revolucionara Simona Bolivara porazile špansku armiju u bici kod Ajakuča u Peruu, što je bilo presudno za sticanje nezavisnosti Perua.

1886. Rođen američki pronalazač Klarens Birdsej poznat po izumu dubokog zamrzavanja kao načina za održavanje namirnica. Pretpostavlja se da je za svoj pronalazak koristio iskustvo domorodaca sa Aljakse.

1905. U Dresdenu izvedena premijera opere jednočinke "Saloma" Ričarda Štrausa, komponovane prema priči Oskara Vajlda. Publika se zgražavala nad skarednošću predstave.

1905. Francuska donela dekret o odvajanju države od crkve.

1910. Umro srpski pisac Laza Kostić, koji je u poeziju uneo nove i smele oblike i obogatio srpski književni jezik novim izrazima. Začetnik srpske avangardne lirike, a nekoliko njegovih pesama spada u najbolja ostvarenja srpskog romantizma.

1917. Turske trupe u Prvom svetskom ratu Britancina predale Jerusalem, koji je pod turskom dominacijom bio od 1517.

1926. Rođen španski borac s bikovima Luis Migel Lukas Domingin, koji se smatra najboljim borcem s bikovima u XX veku. Njegova veština inspirisala američkog pisca Ernesta Hemingveja.

1941. Kina u Drugom svetskom ratu objavila rat Japanu, Nemačkoj i Italiji.

1961. Afrička država Tanganjika stekla nezavisnost u okviru Britanskog komonvelta, s premijerom Džulijusom Njerereom. Na isti dan 1962. Tanganjika postala republika.

1985. Bivši predsednik Argentine, general Horhe Videla, i njegov sledbenik, član vojne hunte, admiral Emilio Masera, osuđeni na doživotnu robiju zbog učešća u ratu protiv gradske gerile i političkih protivnika, tokom kojeg je nestalo 9.000 ljudi.

1985. Generalna skupština Ujedinjenih nacija jednoglasno prihvatila rezoluciju kojom se svi akti terorizma osuđuju kao kriminal.

1987. Protestima na području Gaze počela prva Intifada, pobuna Palestinaca protiv izraelske okupacije. Ustanak potom zahvatio Zapadnu obalu i Jerusalim.

1990. Leh Valensa, bivši lider sindikata "Solidarnost", pobedio na predsedničkim izborima u Poljskoj.

1990. Na prvim višestranačkim izborima u Srbiji nakon 45 godina vladavine komunista, pobedila Socijalistička partija Srbije, bivši komunisti, a za predsednika Srbije izabran lider te partije Slobodan Milošević.

1992. Poštujući sankcije UN protiv Jugoslavije, Svetska fudbalska federacija zabranila jugoslovenskoj reprezentaciji da učestvuje u kvalifikacijama za Svetsko prvenstvo u SAD 1994.

1994. Partija "Šin fejn", političko krilo Irske republikanske armije, prvi put posle više od 70 godina počela mirovne razgovore s Vladom Velike Britanije.

1995. Vrhovni sud Poljske potvrdio pobedu Aleksandra Kvašnjevskog na novembarskim predsedničkim izborima i odbacio žalbu pristalica njegovog poraženog rivala Leha Valense.

1996. UN odobrile primenu dugo odlaganog sporazuma sa Irakom o prodaji ograničenih količina nafte za hranu, čime se Irak vratio na svetsko tržište nafte prvi put od invazije na Kuvajt 1990.

1999. Vlasti Srbije osudile predsednicu Lige albanskih žena, pesnikinju Fljoru Brovinu, na 12 godina zatvora. Fljora Brovina puštena na slobodu 2000, po odlasku Slobodana Miloševića sa vlasti.

2000. Jugoslavija i bivša jugoslovenska republika Slovenija uspostavile diplomatske odnose.

2002. Američka avionska kompanija "Unajted erlajns" podnela zahtev za bankrot, najveći u istoriji avio-industrije.

Top