Novembar

8. novembar - Dogodilo se na današnji dan

1519. Španski osvajač Ernan Kortes stigao u Meksiko, gde su ga Asteci, verujući da je on reinkarnacija asteškog božanstva Kecalkoatl, primili s najvećim počastima.

1520. Po naredbi danskog kralja Kristijana IIm izvršen pokolj više od 80 švedskih sveštenika i plemića. "Stokholmsko krvoproliće" podstaklo ustanak kojim je, pod vođstvom Gustava Vase, Švedska 1521. oslobođena od danske vlasti.

1656. Rođen engleski astronom i geofizičar Edmund Halej, koji je prvi odredio putanju jedne komete i predvideo njeno periodično pojavljivanje. Izradio prvi katalog sjajnih zvezda južnog neba i prvu meteorološku kartu.
1674. Umro engleski pisac Džon Milton, po mnogima najveći engleski pesnik uz Šekspira. Pristalica Olivera Kromvela i građanske revolucije, 1649. postaje sekretar za latinski u Kromvelovoj vladi i piše političke religiozne i filozofske pamflete. Najbolja dela napisao posle restauracije, slep, siromašan i razočaran u politiku i društvo.

1793. Prvi put za javnost otvoren Luvr, dvorac francuskih kraljeva od 1204, koji je odlukom revolucionarne vlade 1791. pretvoren u muzej.

1805. Smederevski dizdar Muharem Guša Bošnjak predao ključeve grada Karađorđu, vođi Prvog srpskog ustanka. Tim činom Smederevo uvršćeno među prve srpske varoši koje je Karađorđe oslobodio od Turaka.

1847. Rođen irski književnik i pozorišni kritičar Bram Stoker, autor romana o Drakuli, koji je za autorova života ostao potpuno nezapažen. Otkrila ga filmska produkcija ostvarivši niz filmova o egzotičnom transilvanskom grofu-vampiru.

1858. Posle pobede nad turskom vojskom na Grahovu, Crna Gora dobila međunarodno utvrđene granice prema Otomanskom carstvu, za koje su garantovale velike sile, Rusija, Austrija, Francuska i Pruska.

1895. Nemački fizičar Vilhelm Konrad Rentgen otkrio X-zrake koji su po njemu nazvani Rentgenovi zraci. Za taj izum 1901. dobio Nobelovu nagradu za fiziku.

1900. Rođen srpski kompozitor, dirigent, muzički pedagog i kritičar Mihailo Vukdragović, profesor i rektor Muzičke akademije u Beogradu, član Srpske akademije nauka i umetnosti.

1917. Savet narodnih komesara uspostavljen kao nova vlada Rusije s Lenjinom na čelu. Lav Trocki postao komesar za inostrane poslove, a Staljin komesar za narodnosti.

1917. Umro srpski pisac Milutin Bojić, autor poeme "Plava grobnica", posvećene masovnom sahranjivanju srpskih vojnika u more posle povlačenja preko Albanije u Prvom svetskom ratu. Sahranjen na solunskom groblju "Zejtinlik". Napisao četiri knjige pesama i više drama.

1923. Sprečen pokušaj Adolfa Hitlera u Minhenu da s generalom Ludendorfom izvede puč. Vođa nacista uhapšen četiri dana kasnije i osuđen na pet godina zatvora, ali je krajem 1924. amnestiran. Tokom boravka u zatvoru napisao knjigu "Majn kampf", koja je kasnije postala biblija nacizma.

1942. Savezničke snage pod komandom generala Dvajta Ajzenhauera počele iskrcavanje u severnoj Africi u Drugom svetskom ratu. Borbe protiv nemačko-italijanskih trupa završene 13. maja 1943. pobedom Saveznika.

1960. Kandidat Demokratske stranke Džon Kenedi postao, u 43. godini, najmlađi predsednik u istoriji SAD. Ubijen u atentatu u Dalasu 22. novembra 1963.

1986. Umro ruski političar Vjačeslav Molotov, šef sovjetske diplomatije od 1939. do 1949. i od 1953. do 1956, glavni pregovarač s nacističkom Nemačkom u pripremi sovjetsko-nemačkog pakta o nenapadanju. Od 1931. do 1941. bio i predsednik Saveta narodnih komesara. Jedan od najbližih Staljinovih saradnika, isključen iz partije u junu 1957. i smenjen sa svih funkcija. Vraćen u partiju 1984. u 95. godini.

1989. Daglas Vajlder izabran za guvernera Virdžinije, kao prvi crnac u istoriji SAD koji je postao guverner jedne američke države. Istog dana Dejvid Dinkins izabran za prvog crnog gradonačelnika Njujorka.

1998. Sud u Bangladešu osudio na smrt 15 bivših oficifa, optuženih za ubistvo bangladeškog predsednika šeika Mudžibura Rahmana u vojnom udaru, u avgustu 1975.

1999. U 101. godini umro slovenački i jugoslovenski gimnastičar Leon Štukelj, najstariji olimpijski šampion i prvi olimpijski pobednik sa prostora SFRJ. Štukelj, dve godine mlađi od modernih Olimpijskih igara, osvojio šest olimpijskih medalja, među kojima tri zlatne, dve u Parizu 1924. i jednu u Amsterdamu 1928.

2001. Pripadnici jedinica za specijalne operacije počeli protest u centru za obuku u Kuli. Četiri dana kasnije transporterima blokirali centar i deo auto-puta u Beogradu. Protest završen 17. novembra posle pregovora s Vladom Srbije.

2001. Francuski Gornji dom Parlamenta, Senat, usvojio zakon kojim se Korzici dozvoljava ograničena autonomija.

2002. Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija na javnoj sednici jednoglasno usvojio Rezoluciju 1441 o razoružanju Iraka.

Još vesti iz kategorije...

Top