Jul

31. jul - Dogodilo se na današnji dan

1498. Španski moreplovac Kristofer Kolumbo na trećem putovanju u Novi svet otkrio ostrvo koje je nazvao Trinidad.

1556. Umro Ignasio de Lojola, osnivač katoličkog jezuitskog reda 1534, španski oficir i sveštenik. Sastavio ustav jezuitskog reda i priručnik pod nazivom "Duhovne vežbe za vladavinu nad samim sobom".

1648. U borbi s Turcima poginuo proslavljen srpski junak iz Ravnih Kotara Vuk Mandušić, uz Stojana Jankovića i Iliju Smiljanića najomiljeniji junak narodne uskočke epike.

1658. Veliki mogul Aurangzeb proglasio se carem u Indiji.

1789. Ruske i austrijske trupe, pod komandom grofa Aleksandra Suvorova i vojvode od Koburga, pobedile tursku vojsku kod Fokšanija u Rumuniji.

1849. U bici kod Šegešvara poginuo mađarski pesnik i revolucionar Šandor Petefi, jedan od vođa nacionalnog pokreta 1848. Otac mu bio Srbin Stevan Petrović, a Šandorovo kršteno ime bilo Aleksandar. Smatra se najtalentovanijim i najboljim mađarskim lirskim pesnikom XIX veka i snažno uticao na južnoslovenske pesnike, posebno na Đuru Jakšića i Jovana Jovanovića Zmaja.

1886. Umro mađarski kompozitor, pijanista i dirigent Franc List, muzičar romantizma, pijanistički virtuoz koji je izgradio modernu klavirsku tehniku i znatno uticao na razvoj evropske muzike XIX veka.

1912. Rođen američki ekonomista Milton Fridman, dobitnik Nobelove nagrade za ekonomiju 1976. Stvorio novu kvantitativnu teoriju novca i bio pobornik ideje da je čvrsta monetarna politika osnova stabilne ekonomije.
1914. Ubijen francuski političar i istoričar Žan Žores, jedan od osnivača Francuske socijalističke partije i osnivač i urednik "Imanitea", kasnije lista francuskih komunista.

1919. U Nemačkoj donet Vajmarski ustav, kojim je ukinuta carevina i uspostavljena republika. Nemački car Vilhelm II abdicirao u novembru 1918. po kapitulaciji Nemačke u Prvom svetskom ratu.

1941. Nemački maršal Herman Gering dao pismenu direktivu šefu policije Rajnhardu Hajdrihu da sačini nacrt plana za istrebljenje evropskih Jevreja.

1944. Kao pilot savezničkog aviona u Drugom svetskom ratu, nad Mediteranom poginuo francuski pisac Antoan de Sent Egziperi, autor "Malog princa", jedne od najčitanijih knjiga u svetu.

1954. Italijanska ekspedicija koju je predvodio Ardito Desio prva osvojila vrh Godvin Ostin, poznat kao K2, na Karakorumu, drugi najviši planinski vrh na svetu, visok 8611 metara.

1964. Američki vasionski brod bez ljudske posade "Rendžer 7" emitovao prve snimke tamne strane Meseca.

1965. Rođena škotska književnica Džoan Rouling, autorka bestselera o dečaku Hariju Poteru.

1969. Papa Pavle VI stigao u Ugandu, u prvu papsku posetu Africi.

1971. Američki astronauti Dejvid Skot i Džejms Irvin, članovi misije "Apolo 15", drugog dana boravka na Mesecu proveli više od šest časova u vožnji lunarnim vozilom. To je bila prva vožnja po tlu Meseca.

1991. Predsednici SSSR i SAD Mihail Sergejevič Gorbačov i Džordž Buš potpisali u Moskvi sporazum o ograničenju nuklearnog oružja velikog dometa.

1993. Napadom Izraela na jug Libana, tokom kojeg je ubijeno 140 ljudi, a 500.000 izbeglo prema severu zemlje, prekinuto jednonedeljno primirje na Bliskom istoku.

1994. Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija odobrio upotrebu sile u Haitiju, čime je dozvoljena vojna intervencija koju su protiv vojnog režima predvodile SAD, i omogućen povratak na vlast izbeglog predsednika Žan-Bertran Aristida.

1997. Umro bivši vijetnamski car Bao Daj, poslednji monarh Vijetnama, koji je kao marioneta vladao zemljom pod francuskom kolonijalnom upravom. Posle četiri decenije u izbeglištvu umro u vojnoj bolnici u Parizu u 83. godini.

2001. Međunarodni sud za ratne zločine u Hagu osudio Stevana Todorovića na 10 godina zatvora zbog zločina nad muslimanima i Hrvatima u Bosanskom Šamcu tokom rata u BiH.

2001. Umro bivši portugalski predsednik Francisko Kosta Gomes. Gomesa na funkciju predsednika postavila revolucionarna hunta, pet meseci posle aprilske pobune 1974. kojom je okončana 50-godišnja desničarska diktatura.

2002. Na osnovu sporazuma vlada Bosne i Hercegovine i Hrvatske u Karlovcu bivši lider cazinskih muslimana Fikret Abdić osuđen na 20 godina zatvora, za ratne zločine od 1993. do 1995. u tadašnjoj Autonomnoj Pokrajini Zapadna Bosna.

2003. Ministar odbrane Srbije i Crne Gore Boris Tadić doputovao u Izrael. To je prva poseta ministra odbrane u istoriji dve zemlje.

2003. Haški tribunal osudio bosanskog Srbina Milomira Stakića na duživotni zatvor zbog zločina protiv čovečnosti nad nesrbima u Prijedoru i okolini 1992. On je prvi optuženik kome je taj sud izrekao doživotni zatvor.

2003. Austrijanac Feliks Baumgartner prvi padobranom preleteo Lamanš, padajući brzinom većom od 200 kilometara na sat.

Još vesti iz kategorije...

Top