Jul

21. jul - Dogodilo se na današnji dan

976. Osnovana austrijska kneževska loza Babenberga koja je vladala Austrijom do 1246. Njihov porodični arhiv postao osnovni fond današnjeg Državnog arhiva u Beču.

1542. Papa Pavle III formirao inkviziciju, kongregaciju kardinala sa ovlašćenjima da progone jeretike, kako bi pojačao borbu protiv protestantizma.

1718. Zaključen Požarevački mir Turske, Austrije i Mletačke Republike, posle turskog poraza u ratu od 1714. do 1718. Tim mirom Turska prepustila Austriji severnu Srbiju, južno od Save, Banat i deo Srema.

1773. Papa Klement XIV izdao papsku bulu "Dominus ac Redemptor" kojom je raspustio jezuitski red.

1774. Sklopljen Kučuk-Kajnardžijski mir kojim je okončan rat Rusije i Turske, vođen od 1768. do 1774, u kom je turska vojska doživela niz poraza.

1796. Umro škotski pesnik Robert Berns, poslednji veliki škotski književnik koji je pisao na škotskom dijalektu.

1798. Napoleon Bonaparta Posle pobede u Bici kod piramida zavladao Egiptom.

1816. Rođen osnivač britanske novinske agencije Rojter Paul Julijus fon Rojter.

1820. Danski fizičar Hans Kristijan Ersted predstavio svoje otkriće, elektromagnetizam.

1884. Rođen srpski biolog i fiziolog Ivan Đaja, član Srpske akademije nauka i umetnosti, osnivač katedre za fiziologiju. Pariska Akademija nauka 1946. mu dodelila nagradu za rad u oblasti fiziologije.

1897. Princ od Velsa otvorio galeriju "Tejt" u Londonu.

1899. Rođen američki pisac Ernest Miler Hemingvej, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1954. Izvršio samoubistvo 2. jula 1961.

1904. Završena trinaestogodišnja gradnja Tranšibirske železnice od Moskve do Nahotke kod Vladivostoka, dugačka 9.300 kilometara.

1921. U Delnicama ubijen ministar unutrašnjih poslova Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca Milorad Drašković. Atentat u znak protesta zbog donošenja Obznane, zakona kojim je zabranjen rad komunističkoj i drugim levičarskim partijama, izvršio Alija Alijagić, pripadnik levičarske organizacije "Crvena pravda".

1940. U baltičkim državama Litvaniji, Letoniji i Estoniji uspostavljena sovjetska vlast.

1960. Sirimavo Bandaranaike postala premijer Cejlona, kao prva žena u svetu koja je došla na čelo vlade. Ona na to mesto došla posle ubistva njenog muža Solomona.

1967. Pod točkovima voza poginuo Albert Džon Lutuli, južnoafrički političar, borac protiv aparthejda. Dobitnik Nobelove nagrade za mir 1960.

1973. Uprkos protestima svetskog javnog mnjenja Francuska počela seriju nuklearnih proba na atolu Muroroa u južnom Pacifiku.

1974. Grčka prihvatila rezoluciju Ujedinjenih nacija o prekidu vatre na Kipru, jedan dan po turskoj invaziji. Narednog dana istu rezoluciju prihvatila i Turska.

1983. U Poljskoj ukinuto ratno stanje, uvedeno u decembru 1981.

1985. Umro Zoran Radmilović, jedan od najvećih glumaca u SFRJ. Legenda za života, upamćen po nizu briljantnih uloga poput kralja Ibija, Radovana III, Trigorina u "Galebu", Laze Kostića u "Santa Maria della Salute".

1985. Umro Aleksandar Vučo, jedna od najžnačajnijih ličnosti srpske i jugoslovenske književnosti u XX veku. Pesnik, romanopisac i učesnik nadrealističkog pokreta, smatra se i rodonačelnikom moderne poezije za decu.

1993. U poplavama i klizištima prouzrokovanim jednomesečnim kišama u Indiji, Bangladešu i Nepalu poginulo oko 1.000 ljudi, više miliona prinuđeno da napusti domove.

1994. Ruski pisac Aleksandar Isajevič Solženjicin stigao u Moskvu posle dvomesečnog putovanja po Rusiji, iz koje je 20 godina ranije otišao u egzil.

1995. Predstavnici 16 zemalja na Međunarodnoj konferenciji o Bosni i Hervegovini u Londonu upozorili bosanske Srbe da će, ako napadnu "zaštićenu zonu" UN Goražde, biti suočeni sa "odlučnim uzvraćanjem koje uključuje i upotrebu vazdušne sile".

1998. Umro američki kosmonaut Alen Šepard, prvi Amerikanac koji je poleteo u kosmos, 1961, i jedini čovek koji je igrao golf na Mesecu.

2000. Umro jugoslovenski kompozitor Stanojlo Rajičić, član Srpske akademije nauka i umetnosti i direktor Muzikološkog instituta SANU.

Još vesti iz kategorije...

Top